Hieronder vind je een recent voorbeeld van de maandelijkse nieuwsbrief. Meld je hier aan om de nieuwsbrief te ontvangen.

Transparantie en open data

Lobbyregister crowdwobben

Als de overheid niet transparant is, dan bouwen we zelf wel een lobbyregister, redeneert FragDenStaat. Hun aanpak zou je misschien kunnen omschrijven als crowdwobben

Naar wie luistert de politiek

Bij de FNV hebben we een analyse gemaakt van wetenschappelijk onderzoek naar de werking van de macht. Conclusies: Tweede Kamerleden zijn economisch gezien zelfs nog rechtser dan de rijkste kiezers; als coalitiepartijen afwijken van hun verkiezingsbeloften dan profiteren bedrijven en betalen huishoudens de prijs; vooral grote bedrijven hebben toegang tot het Parlement en tot bewindspersonen; en politieke besluiten sluiten vooral aan bij de voorkeuren van de rijkste 10%.

Bijna net zo interessant als de uitkomsten, zijn de methoden die wetenschappers bedenken om dit soort verschijnselen te analyseren.

Algoritmes CBS openbaar

Het CBS maakt algoritmes die het ontwikkelt openbaar. Dat blijkt uit de beantwoording van Kamervragen over de samenwerking tussen het CBS en T-Mobile: «Het CBS ontwikkelt, in sommige gevallen samen met private partners, algoritmen die het nodig heeft voor de uitoefening van zijn wettelijke taak en stelt deze vervolgens publiekelijk beschikbaar, zoals het CBS dat altijd doet met alle producten die het ontwikkelt.»

Bedrijfsinformatie openbaar

Op initiatief van de Open State Foundation heeft een coalitie van maatschappelijke organisaties, waaronder de FNV, zich uitgesproken voor een vrij toegankelijk Handelsregister. Voor de FNV is een belangrijk argument dat je op die manier makkelijker arbeidsuitbuiting en andere misstanden aan het licht kan brengen.

Rechtspraak: ook oude uitspraken openbaar

Slechts een fractie van de uitspraken van rechters wordt gepubliceerd, al lijkt daar heel langzaam verandering in te komen. Er worden ook steeds meer oude uitspraken alsnog gepubliceerd, tot en met een enkele uitspraak uit de 19e eeuw. Ik heb een grafiek gemaakt met alle uitspraken op rechtspraak.nl, en hoe oud ze waren op het moment dat ze gepubliceerd werden.

Burgerrechten

SP gaat algoritme reverse engineeren

De Belastingdienst wil niet zeggen op grond van welke criteria mensen op een zwarte lijst zijn gezet. De SP wil nu proberen om dit zelf te reconstrueren, meldt Renske Leijten op twitter.

Onbespied over straat

De gemeente Amsterdam hanteert al een tijdlang het uitgangspunt dat mensen onbespied over straat moeten kunnen, maar wat betekent dit in de praktijk? De gemeente maakt zelf bijvoorbeeld geen gebruik van gezichtsherkenning, maar lijkt niet uit te sluiten dat anderen dat wel doen.

Elisabeth IJmker (GroenLinks) en Jazie Veldhuyzen (BIJ1) willen dat het beleid wordt aangescherpt, want «de ongecontroleerde inzet van deze technologie creëert een samenleving van wantrouwen, controle en discriminatie, waarin je niet langer anoniem kan deelnemen aan het openbare leven.» Hun motie hierover is aangenomen met de stemmen van JA21 tegen.

Grafieken en kaarten

Misleidende grafieken

Ionica Smeets doet onderzoek naar misleidende grafieken en besprak het onderwerp in een gastles op een basisschool. Eén van haar leerlingen heeft een grafiek gemaakt die suggereert dat er meer vakantiedagen zijn dan schooldagen.

Samenwerkingsverbanden in kaart

Op Twitter kwam een fascinerende kaart langs die de spaghetti aan samenwerkingsverbanden tussen gemeenten visualiseert. Maar waar komt de kaart vandaan? Een paar dagen na de aangehaalde tweet verscheen een rapport van de Raad voor het Openbaar Bestuur met op pagina 20 ongeveer dezelfde grafiek. Zij verwijzen weer naar de Staat van het Bestuur als bron, maar beide versies hebben een iets ander onderschrift dan de versie die op Twitter rondgaat.

De eerste grafiek was van een Nederlander

De New Yorker duikt via een boekbespreking in de geschiedenis van de datavisualisatie. De allereerste grafiek - of, om eerlijk te zijn: ‘what might be the first statistical graph in history’ - werd gemaakt door de Nederlandse cartograaf Michael Florent van Langren in de 17e eeuw. In die tijd was er geen goede methode om de afstand tussen twee punten in lengtegraden vast te stellen. Om dat te illustreren maakte Van Langren een simpele grafiek waarop 12 schattingen werden getoond van de afstand tussen Toledo en Rome.

Het artikel laat mooi zien hoe allerlei zaken die nu vanzelfsprekend zijn, ooit moesten worden bedacht en vervolgens ook uitgelegd moesten worden (via Johan).