Utrecht

Jammer! De Joep-fiets wordt niet meer gemaakt

Foto: Gonca Akyar

Ik denk dat de Joep-fiets - en de damesversie Ari - in 2008 zijn ontstaan. De Utrechtse fietsenmaker Joep Salden ontwierp een sobere, functionele fiets, zonder overbodige accessoires. Als enige concessie zat er een fietsbel op. «Die heb je wel nodig want op deze fiets haal je iedereen in», zei Salden toen ik in 2009 mijn grijsgroene Joep kocht.

Ik ben content met m’n Joep en ik ben niet de enige: de Utrechtse fietswethouder Lot van Hooijdonk heeft er ook een. TestKees, de fietsentester van de Fietsersbond, heeft in 2009 een aantal snelle stadsfietsen getest. Zijn conclusie destijds:

Joep en Ari vallen vooral op door de minimale afmontage en de prachtige klassieke uitstraling. Het frame en de onderdelen passen goed bij elkaar. (…) Hij is duidelijk sneller dan de VanMoof en veel sneller dan de luxe stadsfietsen met versnellingsnaaf en vering die in Nederland jaren zo populair was.

Dat de fiets er mooi uitziet, kwam voor Salden op de tweede plaats. «Leuk dat mensen zo enthousiast over het uiterlijk zijn, maar ik wil toch vooral dat ze hier wegfietsen met de gedachte: dat rijdt lekker!», zei hij in een interview. De fiets moest zeker tien jaar meegaan.

Navolging

Toeval of imitatie: inmiddels zijn er verschillende fietsmodellen in omloop die qua ontwerp en kleurstelling doen denken aan de fietsen van Salden. Neem bijvoorbeeld de citybike, inmiddels omgedoopt tot koeriersfiets, waar de Hema in 2011 mee kwam. Oppervlakkig gezien lijken ze wel erg op de Joep en Ari - al is de uitvoering inferieur, met dikke aluminium buizen en een comfortzadel.

In Amsterdam ben ik ooit aangesproken door de eigenaren van een fietsenwinkel op het Weesperplein. Ze zeiden dat mijn Joep een mooie fiets was, maar wel een imitatie van de Achielle-fietsen die ze zelf verkochten. Ik denk niet dat het klopt dat Salden Achielle heeft geïmiteerd. Wel heeft Achielle mooie Sam en Saar fietsen die overeenkomsten tonen met de Joep en Ari.[1]

Wat wel weer interessant is, is dat Salden z’n frames in België liet maken. Achielle zit ook in België en is ontstaan uit een familiebedrijf van framebouwers. Het zou zomaar kunnen dat de Joep-frames door Achielle zijn gemaakt.

Update: Achielle meldt op Twitter dat de Joep-fietsen inderdaad door hun werden gemaakt en dat het frame hetzelfde is als dat van de Sam en Saar.

Er heeft ook wel eens iemand gezegd dat m’n Joep aan de Amsterdamse VanMoof doet denken, maar daar kan ik het niet mee eens zijn. Smaken verschillen, maar volgens mij is de Joep sober en elegant en de VanMoof geen van beide.

Gestopt

Mijn Joep staat tegenwoordig in Utrecht, waar ik werk. Hij ziet er een stuk doorleefder uit dan toen ik hem kocht, maar het blijft een hele mooie fiets. Bovendien rijdt hij nog altijd als een trein, ook al is er nauwelijks onderhoud aan gedaan.

Ondertussen was ik op zoek naar een nieuwe fiets voor in Amsterdam. Ik dacht: ik koop gewoon nog een Joep. Maar de website van Salden’s fietsenwinkel, Het Fietspad, is uit de lucht en het telefoonnummer is afgesloten.

Op het adres van Het Fietspad zit tegenwoordig een andere fietsenwinkel, Cycleworks, waar mooie oude racefietsen aan de muur hangen. Ze wisten me te vertellen dat Salden er definitief mee is gestopt. Ruim anderhalf jaar geleden al, zo is me inmiddels duidelijk.[2] Jammer!

Inmiddels heb ik een bestelling geplaatst voor een glimmend zwarte Achielle Sam met path racer stuur. Ook erg mooi.


  1. Zeker in de uitvoering met het lichtgebogen Miel-stuur. De oudste verwijzingen naar de Sam en Saar die ik op Google kon vinden zijn uit 2010 - vandaar dat het me sterk lijkt dat Salden ze heeft geïmiteerd.  ↩

  2. Volgens de KvK is Het Fietspad per 14 januari 2015 opgeheven.  ↩

Racefietsen vs stadsfietsen: hoe Utrecht zijn fietsers portretteert

In aanloop naar de Tour de France Grand Départ op 4 juli organiseert Utrecht activiteiten om het fietsen te stimuleren en om zich op de kaart te zetten als fietsstad. Zo publiceren ze een serie portretten van fietsers uit Utrecht. Wat voor fietsen hebben ze?

Er zijn tot nog toe 67 fietsen in beeld gebracht en daar zitten maar liefst 26 racefietsen en slechts 13 stadsfietsen bij. Voor beide categorieën geldt dat ongeveer de helft van de fietsen van staal is. De stalen racefietsen zijn niet van die met roestige kettingen die je veel op straat tegenkomt (bijvoorbeeld in Amsterdam), maar zorgvuldig onderhouden klassieke racefietsen (waaronder een mixte damesfiets) en handgemaakte designfietsen.

Verder is er een velomobiel (ik heb niet echt iets met ligfietsen maar deze ziet er cool uit), een Pedersen zweefzadelfiets en een Bough Bike.

Utrecht had ervoor kunnen kiezen om vooral oude stadsfietsen te laten zien, afgewisseld met relatief nieuwe imitatie cargo- en omafietsen met bruine comfortzadels, merk Cortina of Sparta. Dat soort fietsen gebruiken Utrechters immers voor hun dagelijkse ritten (check de video’s van Mark Wagenbuur). Maar de bedoeling van de portretten is natuurlijk niet om de gemiddelde Utrechtse fiets te laten zien. De portretten roepen een beeld op van Utrechtse fietsers als diverse, doorgaans soort van hippe mensen met snelle fietsen.

Methode

Sommige portretten beschrijven of tonen meerdere fietsen. Als het om verschillende types gaat, heb ik ze apart meegeteld. Bij de classificatie van de fietsen moeten soms knopen worden doorgehakt; zo is een enkele keer onduidelijk of een fiets moet worden aangemerkt als toer- of stadsfiets. De analyse is gebaseerd op portretten 100 tot en met 40; de rest moest nog verschijnen op het moment dat de analyse werd uitgevoerd. Download de data hier.

Road bikes vs city bikes: how Utrecht portrays its cyclists

In the build-up to the Tour de France Grand Départ on 4 July, Utrecht is organising activities to promote cycling and to present itself as a cycling city. For example, they’re publishing a series of portraits of Utrecht cyclists. What kind of bicycles do they have?

Out of 67 bicycles portrayed so far, no fewer than 26 are road bikes, and only 13 are city bikes. Among both categories, about half the bicycles are made of steel. The steel road bikes aren’t the ones with rusty chains you see in the streets (for example in Amsterdam), but well-maintained classic road bikes, including a mixte women’s bike, and hand-made designer bikes.

There’s also a velomobile (I’m not really into recumbents but this one looks cool), a Pedersen floating saddle bike and a bough bike.

Utrecht could have chosen to show lots of old city bikes, and a few newish Cortina or Sparta imitation cargo and grandma bikes with brown comfort saddles, which is more or less what Utrechters use for their daily trips (check the videos by Mark Wagenbuur). But of course, the point of the portraits isn’t to show the average Utrecht bicycle. Rather, they paint a picture of Utrecht cyclists as diverse, generally sort of hip people with fast bikes.

Method

Some portraits describe or show several bicycles. If they are of different types, I’ve counted them separately. The classification of bicycles isn’t always straightforward; for example, in a few cases it’s unclear whether a bicycle should be classified as touring or city bike. The analysis is based on portraits 100 through 40; the rest was yet to be published at the time of analysis. Download the data here.

Fietsstad Utrecht

Kaart

Onlangs is Utrecht uitgeroepen tot mondiale fietsstad nummer 3. Toen ik bijna drie jaar geleden in Utrecht ging werken vond ik de stad helemaal niet fietsvriendelijk - integendeel. De omgeving van het station is een chaos als gevolg van de eindeloze herinrichting. Fietsers worden door te smalle omleidingen geleid, die ook nog eens van de ene dag op de andere van route kunnen veranderen. M’n favoriete fietsenstalling, recht onder het station, is naar het Smakkelaarsveld verbannen (1).

Ook los van de vernieuwing van het stationsgebied is er genoeg om je aan te ergeren. Zoals de lange wachttijd voor de stoplichten bij de Maliebaan en de Maliesingel (2). De rare hoek in het fietspad bij het Janskerkhof (3). Het feit dat je in de binnenstad onverwacht op straten stuit waar je niet mag fietsen. En het rare stoplicht bij Rijnsweerd (4).

Inmiddels ben ik gewend geraakt aan de stad. De chaos rond het station voelt normaal aan. Ik ontdekte al vrij snel de scenic routes waar je op uitkomt via de monumentale strook park langs de Catharijnesingel (5) – routes waar je lekker door kan fietsen. En ik heb de indruk dat de lokale Fietsersbond goed bezig is met het aanpakken van excessieve wachttijden en andere ongemakken. Ik had er nog niet zo bij stilgestaan, maar ik heb me verzoend met fietsstad Utrecht.

Pages