champagne anarchist | armchair activist

Fiets

Honderden fietsers demonstreren voor schone lucht en ruimte op het fietspad

IMG_6372

Op vrijdagavond 22 september reden totaal vijfhonderd fietsers - van doorgewinterde activisten tot jonge ouders - demonstratief dwars door de Amsterdamse avondspits om schone lucht en ruimte op het fietspad op te eisen. Veel mensen langs de route lieten hun steun voor de actie merken, al reageerden sommige automobilisten en scooterrijders minder enthousiast.

Een belangrijk doel is dat het fietspad scootervrij wordt. Eén van de organisatoren, Reinder Rustema: «Eindelijk manifesteerden fietsers zich eens tegen de snorfiets. Dat is voor het eerst. En dan gelijk honderden». Ondanks de brede steun voor scootervrije fietspaden, lijkt de Tweede Kamer een beslissing voor zich uit te schuiven, aldus Teeja Arissen van de Fietsersbond Amsterdam.

Op 3 oktober worden er verschillende petities overhandigd. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart worden meer acties georganiseerd om schone lucht en meer ruimte voor fietsers en voetgangers op de agenda te zetten.

De actie is georganiseerd door Milieudefensie, Fietsersbond, wijkcentrum D’Oude Stadt en de groep Fietspad Terug, allen verenigd in het bewonerscollectief Schone Lucht en Ruimte. Petities hier en hier. Mail foto’s van de demonstratie.

Bijgewerkt zondag 24 september

De fietsmonarchie

Amsterdam is de Fietsrepubliek; Nederland is de fietsmonarchie. Voor een deel is de fiets een pr-ding waarmee vorsten laten zien hoe «gewoon» ze zijn, maar tegelijk lijken ze er ook gewoon lol in te hebben om te fietsen. En of je nou koningsgezind bent of niet, het levert wel goede beelden op.

Het fragment hierboven is afkomstig uit het Polygoonjournaal van 1 januari 1980 (Creative Commons CC-BY-SA). Juliana trapt lekker door.

Wilhelmina

Koningin Wilhelmina op de fiets bij Paleis Soestdijk

Zeker tot in de jaren zestig reed het koninlijk huis op fietsen van Fongers, zoals hierboven Wilhelmina en hier Juliana. Op de foto hierboven fietst Wilhelmina bij Paleis Soestdijk (11 januari 1938, Nationaal Archief, onbekende fotograaf / Anefo, CC-BY). Tegenwoordig staat op Soestdijk een standbeeld van Juliana die naar langsrijdende fietsers zwaait (wel terugzwaaien).

Juliana

Juliana op de fiets / Juliana riding a bike

Juliana maakt een fietstochtje op Terschelling (11 juli 1967, Collectie Spaarnestad/NA/Anefo/Koch).

Koningin Juliana opent de Drentse rijwielvierdaagse op de fiets

Juliana opent de Drentse rijwielvierdaagse op de fiets. Ondertussen heeft het koninklijk huis Fongers verruild voor Gazelle. Op de foto hierboven heeft Juliana haar Gazelle net ontvangen van mannen met het bedrijfslogo op hun werkkleding (8 juli 1975, Mieremet, Rob / Anefo, public domain). Blijkbaar was Gazelle actief betrokken bij dit soort tochtjes. Vanaf 1992 mocht het bedrijf zich «Koninklijke Gazelle» noemen en in 2015 opende Willem-Alexander de vernieuwde Gazellefabriek in Dieren.

Beatrix

Prinses Beatrix en Prins Claus , tweede dag op de fiets tijdens werkbezoek in Dr…

Boven en onder: Beatrix en Claus, hipper dan ik me ze herinnerde, tijdens een werkbezoek in Drenthe. Ook zij rijden hier op fietsen van Gazelle. Het meefietsende personeel heeft een grappige Gazelle Clipper vouwfiets gekregen (20 september 1973, Mieremet, Rob / Anefo, public domain, hier en hier). Blijkbaar moest dat model gepromoot worden; op de foto hierboven van Juliana is er ook één te zien.

Prinses Beatrix en Prins Claus , tweede dag werkbezoek Drenthe, Prinses Beatrix …

Ook de jongere generatie fietst, maar daar heb ik geen foto’s met open licentie van kunnen vinden. Ondertussen rijden Máxima en Amalia op een Batavus.

Bike share in Amsterdam: who benefits

Over the past weeks, Amsterdam has been flooded by rogue bike share bicycles that can be rented with a smartphone app. Big business, according to newspaper het Parool. Amsterdammers responded to this commercial junk by placing bicycles at bulky waste disposal sites. The municipality has announced it will remove all bike share bicycles, and subsequently regulate the market.

What should a new policy look like? The use of public space must be properly regulated, as well as the quality of the bicycles. It would be nice if availability and usage data would be made available as open data through an API. Further, many people are asking whether the bicycles are meant for tourists or for Amsterdammers. The next question that should be asked: will they benefit all Amsterdammers?

American research has shown that residents of lower-income neighbourhoods are interested in bike share. Nevertheless, the bicycles are primarily used by rich, white residents. Some cities and operators do try to make the system accessible to all residents.

In Amsterdam, bike hire operator Donkey Republic focuses mainly on the central areas of the city - at least, that’s what their map suggests (the map doesn’t show actual bike locations, but it does show how they present themselves). Competitor Hello Bike focuses exclusively on the Zuidas business district.

Of course, this is not specific for bike sharing. More people ride bicycles in the richer central areas of the city than in the peripheral areas anyway. But if permits for bike share operators are to be introduced, you might as well require them to make their product attractive for and accessible to all Amsterdammers.

Deelfietsen: wie profiteert

Amsterdam is de afgelopen weken overspoeld door «deelfietsen» die met een app gehuurd kunnen worden. Big business, aldus het Parool. Amsterdammers reageerden op deze commerciële rotzooi door fietsen demonstratief bij het grof vuil te zetten. De gemeente heeft inmiddels laten weten dat de fietsen worden verwijderd, om vervolgens de markt te reguleren.

Hoe moet dat nieuwe beleid eruit zien? Het gebruik van de openbare ruimte moet goed geregeld zijn. Dat geldt ook voor de kwaliteit van de fietsen. Het zou mooi zijn als de gebruiksgegevens als open data beschikbaar komen via een API. Verder vragen veel mensen zich af of de fietsen voor toeristen bestemd zijn, of voor Amsterdammers. De volgende vraag die je zou moeten stellen: zijn ze bestemd voor alle Amsterdammers?

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat inwoners van armere buurten veel belangstelling hebben voor deelfietsen. Toch worden de fietsen het meest gebruikt door rijkere, witte stadsbewoners. Sommige steden en fietsverhuurders doen wel hun best om het systeem toegankelijk te maken voor iedereen.

In Amsterdam richt fietsverhuurder Donkey Republic zich vooral op de buurten rond het centrum, zo suggereert hun kaartje (het laat niet de daadwerkelijke locaties van fietsen zien, maar wel hoe het bedrijf zich profileert). Concurrent Hello Bike richt zich specifiek op de Zuidas.

Natuurlijk is dit geen specifiek kenmerk van deelfietsen. In de rijkere buurten rond het centrum wordt sowieso meer gefietst dan buiten de ring. Maar als er vergunningen komen voor fietsverhuurders, dan kan je best in de voorwaarden zetten dat ze hun product aantrekkelijk en toegankelijk moeten maken voor alle Amsterdammers.

Gemeente: «geparkeerde fiets neemt veel openbare ruimte in beslag»

De foto hierboven zou je kunnen opvatten als commentaar op het nieuwe Meerjarenplan Fiets van de gemeente Amsterdam. Daarin staat:

Van de Amsterdammers zet 43% zijn of haar fiets in de openbare ruimte: alleen al bijna 350.000 fietsen binnen de Ring A10 ten zuiden van het IJ. Een geparkeerde fiets neemt gemiddeld zo’n twee vierkante meter ruimte in. Dit neemt veel van de openbare ruimte in beslag.

Veel ruimte? Het zijn vooral de autoparkeerplekken die veel ruimte innemen. Naar aanleiding van een tweet van Marco te Brömmelstroet heb ik ooit uitgerekend dat je 2,1 miljoen fietsenrekken zou kunnen neerzetten op de plek die nu in beslag wordt genomen door autoparkeerplaatsen. Met cijfers van de gemeente kom je zelfs nog hoger uit: ruimte voor 2,65 miljoen fietsenrekken (volgens de gemeente zijn er 265.000 autoparkeerplaatsen op straat die elk 20m2 innemen, en heeft een fietsenrek maar 2m2 nodig).

Elders in het Meerjarenplan erkent de gemeente overigens dat auto’s veel meer ruimte innemen dan fietsen. In drukke buurten wil ze de mogelijkheden verkennen voor «een andere verdeling en slim dubbelgebruik van de ruimte voor voetganger, fiets(parkeren), auto(parkeren) en andere voorzieningen». Dat kan betekenen dat er wordt afgeweken van de parkeernormen, maar een echte keuze wordt (nog) niet gemaakt.

Amsterdam worstelt al zeker tien jaar met een tekort aan fietsenrekken. De afgelopen jaren zijn er 16.000 plekken bijgekomen, maar dat is waarschijnlijk te weinig om de groei van het fietsgebruik bij te houden.

Als je echt iets wil doen aan het tekort aan fietsenrekken, dan is daar makkelijk ruimte voor de vinden. De foto hierboven laat dat zien.

De foto is gemaakt door Marieke de Lange en staat op de voorpagina van de OEK, het ledenblad van de Fietsersbond Amsterdam. De OEK is hier te vinden. Leden van de Fietsersbond krijgen hem in de bus. De cijfers komen uit het Meerjarenplan, behalve het aantal autoparkeerplekken; dat staat in de Thermometer Bereikbaarheid.

Pages