champagne anarchist | armchair activist

Data

Stadsdelen nauwelijks nog kweekvijver

Eigenlijk was ik niet van plan om te gaan stemmen voor de stasdeelcommissie. Ik vind het raar dat de gemeente een verkiezing organiseert maar de commissies geen bevoegdheden geeft. Uiteindelijk heb ik toch gestemd, uit waardering voor de mensen die zich voor mijn buurt willen inzetten. En wie weet, misschien zitten hier toekomstige gemeenteraadsleden tussen.

Allerlei politici hebben het vak ooit geleerd in een stadsdeel - bekende vorbeelden zijn Eric van der Burg (VVD), Rutger Groot Wassink (GroenLinks) en Ahmed Marcouch (PvdA). Maar werkt dat nog steeds zo?

Een voorlopige analyse suggereert dat de stadsdelen nauwelijks nog een kweekvijver vormen. In 2014 kwamen er dertien mensen in de raad die in de voorgaande periode in een stadsdeel actief waren geweest. Dit jaar lijken het er nog maar vier te zijn: Alexander Hammelburg (D66), Yassmine El Ksaihi (D66), Dorrit de Jong (GroenLinks) en Anne Marttin (VVD).

Het is niet zo moeilijk om mogelijke verklaringen te bedenken:

  • Er gaan vrij veel zetels naar (nieuwe) partijen die in de vorige periode niet actief waren in de stadsdelen;
  • Het aantal stadsdeelpolitici is in 2014 sterk teruggebracht waardoor de vijver kleiner is;
  • De stadsdelen hebben steeds minder te zeggen. Misschien hebben sommige politieke talenten geen zin meer om in een stadsdeel actief te worden.

Methode

Voor de huidige en de vorige verkiezing heb ik vastgesteld welke kandidaten zijn gekozen in de gemeenteraad (in eerste instantie, dus zonder rekening te houden met doorstroming nadat het college was gevormd) en wie daarvan actief is geweest in een stadsdeel in de voorgaande periode, inclusief duoraadsleden. De uitslag voor 2018 is uiteraard voorlopig (op basis van 385 van de 560 stembureaus); deze wordt pas vrijdag definitief vastgesteld. Daarnaast kunnen gegevens over eerdere functies onvolledig zijn. Bronnen: Database Amsterdamse Politici (DAP), OIS.

In 2014 zijn de volgende personen met een stadsdeelachtergrond in de voorgaande periode in de gemeenteraad gekozen: Zoë Kwint (D66), Paul Guldemond (D66), Jan-Bert Vroege (D66), Mascha ten Bruggencate (D66), Rutger Groot Wassink (GroenLinks), Jorrit Nuijens (GroenLinks), Simion Blom (GroenLinks), Henk Boldewijn (PvdA), Orhan Kayar (PvdA), Wil van Soest (PvdO), Daniël Peters (SP), Marianne Poot (VVD), Rik Torn (VVD).

Verkiezingen: hoe serieus zijn de kandidaten

Ruim duizend mensen hebben zich kandidaat gesteld voor de Amsterdamse gemeenteraad en de stadsdeelcommissies. GroenLinks, PvdA en VVD doen in alle 22 gebieden mee; D66 in 21; de SP in 9. Van de nieuwkomers doen met name DENK (16) en SAMEN (10) in veel gebieden mee. De Partij voor de Dieren en de Piratenpartij hebben uit principe besloten om niet mee te doen in de stadsdelen.

In hoeverre zijn alle duizend kandidaten ook serieus van plan om zitting te nemen in de raad of commissie waarvoor ze zich verkiesbaar hebben gesteld? Dat weet je nooit helemaal zeker, maar er valt wel iets over te zeggen. Er staan bijvoorbeeld verschillende Tweede Kamerleden op de kandidatenlijsten. De kans lijkt niet zo groot dat zij daadwerkelijk van plan zijn om in de Amsterdamse gemeenteraad of in een stadsdeelcommissie plaats te nemen.

De volgende Kamerleden staan op een kandidatenlijst: Joël Voordewind (ChristenUnie), Thierry Baudet (Forum voor Democratie), Bram van Ojik (GroenLinks), Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), Lammert van Raan (PvdD), Peter Kwint (SP), Ronald van Raak (SP) en Mahir Alkaya (SP).

Dan zijn er mensen die zowel kandidaat zijn voor de gemeenteraad als voor een stadsdeelcommissie. Voor zover ik weet is het niet verboden om tegelijk in de gemeenteraad en een stadsdeelcommissie te zitten. Ik vermoed echter dat de meeste dubbelkandidaten niet van plan zijn om in allebei de organen zitting te gaan nemen. Als dat klopt, dan staan ze dus voor spek en bonen op één van de lijsten.

Er zijn 179 dubbelkandidaten. Hieronder als eerste een overzicht van de overlap bij partijen die momenteel niet in de gemeenteraad zitten en die tenminste één dubbelkandidaat hebben.

Met name bij SAMEN is er veel overlap. SAMEN is in december opgericht door politici uit Zuid en Nieuw-West. Ze doen in maar liefst tien gebieden mee, niet alleen de stadsdelen waar ze geworteld zijn, maar ook in Oost, West en Zuidoost. Daarnaast doen ze mee voor de gemeenteraad. Om al die lijsten te vullen hebben ze veel gebruik gemaakt van dubbelkandidaten.

Hieronder een vergelijkbare grafiek, maar dan voor de partijen die momenteel in de gemeenteraad zitten.

Bij de Partij voor de Dieren is er geen enkele overlap; logisch aangezien ze niet meedoen aan verkiezingen voor stadsdeelcommissies. Met name de Partij van de Ouderen en de VVD hebben veel dubbelkandidaten. Bij de VVD is driekwart van de kandidaten voor de gemeenteraad ook kandidaat voor een stadsdeelcommissie. Bij deze partijen de kans dus redelijk groot dat een kandidaat niet serieus van plan is om daadwerkelijk plaats te nemen in het orgaan waarvoor ze op de lijst staan - tenzij ze van plan zijn om tegelijk in de gemeenteraad en in een stadsdeelcommissie te gaan zitten.

Bron: Database Amsterdamse Politici. Het valt niet helemaal te garanderen dat het koppelen van namen altijd goed is gegaan.

Search Facebook by date

Henk van Ess and Daniel Endresz have created a tool to search Facebook by date or date range. The tool creates a url containing the search criteria (as with Facebook Graph). It uses Javascript to generate the search urls. For example, this is how the date range url is generated:

function generate_url_timerange() {
 
    var keyword = $('#input-timerange-keyword').val();
 
    var day1 = $('#select-timerange-day1').val();
    var month1 = $('#select-timerange-month1').val();
    var year1 = $('#select-timerange-year1').val();
 
    var day2 = $('#select-timerange-day2').val();
    var month2 = $('#select-timerange-month2').val();
    var year2 = $('#select-timerange-year2').val();
 
    var url = 'https://www.facebook.com/search/str/'+keyword+'/stories-keyword/'+day1+'/'+month1+'/'+year1+'/date-3/'+day2+'/'+month2+'/'+year2+'/date-3/stories-2/intersect'
 
    $('#btn-search-timerange').attr('href', url);
}

The tool has been published with an open source license. The creators indicate that they «respect your privacy and the cases you are working on, so we are not storing any searches you will make» - which is nice, even if it would seem to be of little consequence since you need to be logged into Facebook to use the tool.

Topics discussed in the Amsterdam city council, 2006-2018

The other day, I downloaded the reports of 205 city council meetings and 1,116 council committee meetings of the Amsterdam city council. These can be used to write a brief recent history of Amsterdam politics.

The charts below show how often certain terms were used (per 100,000 words). Data for 2006 is incomplete and of course, this applies also to 2018. Therefore, the columns for those years have a lighter colour. And note that the scale on the y-axis varies.

Information about more recent political developments can be found in this English-language voting advice application for Amsterdam.

Airbnb

Airbnb was launched in 2008 and it appears that the first listing in Amsterdam dates from January 2009. As of 2013, the negative impact of Airbnb on liveability and on housing prices started to become an issue. Initially, the city saw Airbnb as a partner in tackling these issues, but the relationship became increasingly distrustful. Amsterdam started to scrape the Airbnb website to gain independent data and introduced a requirement to report the use of Airbnb.

Allochtoon

The Netherlands has a bit of an obsession with ethnic background. People born in the Netherlands may still be registered as allochtoon if one of their parents is foreign-born. Statistics Netherlands even keeps data on third generation allochtonen - people who have at least one foreign-born grandparent.

While there has never been a serious debate about these registrations; there has been debate about the use of the term allochtoon. By 2013, the city of Amsterdam decided not to use the term anymore. By then, the council itself had long all but stopped using it.

Crisis

It won’t come as a surprise that the term crisis was used a lot in 2009. There was some debate about the nature of the crisis:

Mr. VERWEIJ [right-wing VVD] proposes not to speak of the credit crunch, but of the financial crisis […]
Mr. IVENS [socialist SP] says it pleases him that Mr. Verweij also wants to call the credit crunch an economic crisis. He awaits the moment it will be called a crisis of capitalism.

That didn’t really happen. Over the past years, the term credit crunch was used 223 times in the city council; economic crisis 206 times; financial crisis 59 times; climate crisis 36 times and crisis of capitalism 4 times (the list is not exhaustive).

Eviction

In 2010, a national squatting ban came into force. There has been quite a bit of debate in the city council on how it should be implemented; specifically focusing on the eviction of ‘breeding places’ like Schijnheilig and squats where refugees with no alternative housing lived. Dilan Yeșilgöz (VVD) and Marijke Shahsavari (christian-democrat CDA) argued for prosecuting squatters, which Ruger Groot Wassink (GroenLinks) called using police resources for right-wing hobbies.

Open source

Over ten years ago, there was broad support in the city council for ending the contract with Microsoft and switching to open source software. Not only would Amsterdam become independent of expensive provider contracts; it would also help promote Amsterdam as a city that promotes new developments in IT.

An attempt to end the Microsoft contract as of 2008 failed. In 2009, the city started installing OpenOffice.org and Firefox. A lobbyist for Microsoft complained that the company was all but banned from the city.

But in 2010, it became clear that the project had failed. Apparently, the city’s IT department was uncooperative:

Alderman WIEBES thinks that commitment on the part of the government and civil servants is spotty. Also, one may ask whether the wishes of the city council were consistent with what city departments deemed realistic.

Schiphol

When Lodewijk Asscher became alderman in 2006, it had been all but decided to privatise Schiphol Airport. But Amsterdam owns 20% of the airport, and Asscher wasn’t convinced that privatising it served the city’s interests. In his book De ontsluierde stad, he describes how he was put under pressure by the political and corporate elites. Among them was Wilco Jiskoot of ABN AMRO:

Condescending little smile. Did I realise the flotation would happen no matter what? What ambitions did I have for my life after politics?

Asscher persevered and blocked the privatisation. By now, no-one seriously seems to think it’s a good idea to privatise Schiphol anymore. In fact, many parties think the city, in its role as shareholder, should become more involved in the airports policies.

After 2006, the airport continued to appear on the city council agenda. Topics discussed include safety risks, after the Turkish Airlines crash in 2009; health risks caused by ultra-fine particles and the working conditions of cleaners and security staff.

Scooter

The number of snorfietsen (scooters allowed to use the bicycle path) in Amsterdam is growing steadily. Citizens sounded the alarm: in 2008 on air pollution and in 2009 because cyclists no longer felt safe on bicycle paths.

Fjodor Molenaar of GroenLinks adopted the issue. After other approaches yielded little results, he tabled a proposal to ban scooters from bicycle paths in 2012. The debate has since moved to the national parliament, which should allow Amsterdam to introduce scooter-free bicycle paths.

City districts

For some reason, it is deemed necessary to restructure Amsterdam’s administrative system every four years. In 2010, fourteen districts were merged into seven; in 2014, the districts got bestuurscommissies instead of district councils, with limited powers; and this year these will be replaced with stadsdeelcommissies with hardly any powers at all.

By 2015, it became clear that local media were losing interest in district politics. The chart above suggests their relevance is decreasing in the eyes of the city council as well.

Red light district

In 2008, Alderman Lodewijk Asscher launched the Coalitieproject 1012, named after the postcode of the Wallen (red light district). The aim was to get rid of criminal entrepreneurs, if necessary by buying their real estate. Currently, the Accounting Office is carrying out an evaluation of the programme. It appears that the number of prostitution windows has decreased. They have been replaced with bars, restaurants, shops and tourist-oriented businesses.

Information about more recent political developments can be found in this English-language voting advice application for Amsterdam.

Waarover discussieerde de Amsterdamse gemeenteraad, 2006-2018

Onlangs heb ik de verslagen gedownload van 205 raadsvergaderingen en 1.116 commissievergaderingen van de Amsterdamse gemeenteraad. Daarmee kan je een beknopte recente geschiedenis van de Amsterdamse politiek schrijven.

De grafieken hieronder laten zien hoe vaak bepaalde termen zijn gevallen (per 100.000 woorden). De gegevens voor 2006 zijn onvolledig en voor 2018 geldt dat uiteraard helemaal; daarom zijn de betreffende kolommen lichter gekleurd. En let op: de schaal op de y-as verschilt.

Informatie over recentere politieke ontwikkelingen vind je in de Stemwijzer voor Amsterdammers.

Airbnb

Vorig jaar sprak de gemeenteraad over de vraag of Airbnb een dikke doei verdient. Marjolein Moorman (PvdA) merkte op hoe snel dit onderwerp op de agenda van de gemeenteraad is gekomen: «In de campagne 2014 is het woord Airbnb geen één keer gevallen tijdens de debatten en nu hebben we het er zo ongeveer elke raadsvergadering over.»

Airbnb is opgericht in 2008 het het lijkt erop dat de eerste Amsterdamse advertentie in januari 2009 verscheen. Vanaf 2013 begonnen er zorgen te ontstaan over het effect van Airbnb op de leefbaarheid en de woningprijzen. Aanvankelijk zal de gemeente Airbnb als partner bij de aanpak van deze problemen, maar er ontstond steeds meer wantrouwen. De gemeente ging de website van Airbnb scrapen om niet afhankelijk te zijn van de cijfers die het bedrijf zelf levert, en heeft inmiddels ook een meldplicht ingevoerd.

Allochtoon

Nederland heeft een merkwaardige obsessie met afkomst. Mensen die in Nederland zijn geboren worden toch als allochtoon geregistreerd als tenminste één van hun ouders in buiten Nederland is geboren. Het CBS houdt zelfs bij of misschien een van je grootouders ergens anders is geboren - dan krijg je het stempel derde generatie.

Over dit soort registraties is nooit serieus discussie gevoerd, maar wel over het woordgebruik. In 2006 stelde Manon van der Garde (PvdA) voor dat de gemeente het woord allochtoon niet meer zou gebruiken in beleidsstukken en voorlichtingsfolders. Wegens gebrek aan steun trok ze het voorstel weer in. Twee jaar later bleek uit een peiling van Nieuws uit Amsterdam dat veel raadsleden inmiddels wel van de term afwilden en in 2013 werd een nieuw voorstel van de PvdA aangenomen.

De grafiek laat zien dat de gemeenteraad inmiddels al grotendeels was opgehouden om de term te gebruiken.

Crisis

Het zal geen verassing zijn dat de term crisis in 2009 vaak is gevallen. Tijdens een commissievergadering op 5 maart 2009 was er wel enige discussie over hoe de crisis genoemd moest worden:

De heer VERWEIJ [VVD] stelt voor het niet meer over de kredietcrisis te hebben maar over de financiële crisis. […]
De heer IVENS [SP] zegt dat hij blij is dat de heer Verweij de kredietcrisis ook economische crisis wil noemen. Hij wacht op het moment dat hij kapitalismecrisis genoemd zal worden.

Daar is het niet echt van gekomen. In de raad is de afgelopen jaren de term kredietcrisis 223 keer gevallen; economische crisis 206 keer; financiële crisis 59 keer; klimaatcrisis 36 keer en kapitalismecrisis 4 keer (de opsomming is niet uitputtend).

Ontruiming

In 2010 ging het kraakverbod in. Er bleef discussie ontstaan over ontruimingen van broedplaatsen als Schijnheilig en van panden waar vluchtelingen woonden. Dilan Yeșilgöz (VVD) en Marijke Shahsavari (CDA) pleitten regelmatig om krakers te vervolgen, wat Ruger Groot Wassink (GroenLinks) weer aanmerkte als politieinzet voor rechtse hobbies.

Open source

In de Amsterdamse gemeenteraad was er ruim tien jaar geleden veel steun om het contract met Microsoft op te zeggen en voortaan gebruik te maken van open source software. Zo hoopte men zich te bevrijden van dure contracten waar je moeilijk onderuit kan. Ook moest dit Amsterdam op de kaart zetten als stad waar nieuwe ict-ontwikkelingen worden gestimuleerd.

Een poging om het contract met Microsoft per 2008 te beëindigen liep spaak. In 2009 begon de stad voorzichtig met het installeren van OpenOffice.org en Firefox. Een lobbyist van Microsoft mopperde dat het bedrijf nauwelijks nog een voet aan de grond kreeg in Amsterdam (al was men not amused toen het Parool dat publiceerde).

Maar in 2010 werd duidelijk dat het project gestrand was op een mix van ambtelijke onwil en onvermogen:

Wethouder WIEBES denkt dat de bestuurlijke en ambtelijke wil ook daarbij versnipperd is. Ook is het de vraag of de wil van de Raad overeenkwam met wat de organisatieonderdelen als realistisch achtten.

Schiphol

Toen Lodewijk Asscher in 2006 wethouder werd, was al min of meer besloten dat Schiphol naar de beurs gebracht zou worden. Maar Amsterdam is mede-eigenaar, en Asscher was niet overtuigd dat privatisering van de luchthaven in het belang van de stad was. In De ontsluierde stad beschrijft hij hoe hij onder druk werd gezet door kopstukken uit de politiek en het bedrijfsleven. Bijvoorbeeld door Wilco Jiskoot van ABN AMRO:

Minzaam glimlachje. Of ik wel wist dat de beursgang hoe dan ook door zou gaan. Wat mijn ambities eigenlijk waren voor na de politiek.

Asscher hield voet bij stuk en blokkeerde de privatisering. Inmiddels lijkt niemand nog serieus voorstander te zijn van een geprivatiseerd Schiphol. Sterker nog, veel partijen vinden dat de gemeente Amsterdam zich als mede-eigenaar best wat actiever mag bemoeien met het beleid van de luchthaven.

Na 2006 heeft de raad nog regelmatig gesproken over Schiphol. Bijvoorbeeld over veiligheidsrisico’s naar aanleiding van de crash van een toestel van Turkish Airlines in 2009, over de gezondheidsrisico’s van ultrafijnstof en over de werkomstandigheden van schoonmakers en beveiligers.

Scooter

Het aantal snorfietsen in Amsterdam is al jarenlang flink aan het groeien. Insprekers trokken aan de bel: in 2008 Saskia de Jonge namens Milieucentrum Amsterdam (MCA) over luchtvervuiling. Vervolgens, in 2009, Govert de With van de Fietsersbond over het feit dat fietsers zich niet meer veilig voelen op het fietspad.

Het onderwerp werd opgepakt door Fjodor Molenaar (GroenLinks). Nadat andere maatregelen weinig opleverden, diende hij in 2012 een voorstel in om scooters naar de rijbaan te verplaatsen. Inmiddels heeft de discussie zich verplaatst van de gemeenteraad naar de Tweede Kamer, die het mogelijk moet maken dat Amsterdam fietspaden scootervrij maakt. Het schiet allemaal niet erg op.

Stadsdelen

Om een of andere reden schijnt het nodig te zijn om het bestuurlijk stelsel elke vier jaar op de schop te nemen. In 2010 werden veertien stadsdelen samengevoegd tot zeven; in 2014 kregen de stadsdelen bestuurscommissies met sterk ingeperkte bevoegdheden en dit jaar worden die weer vervangen door stadsdeelcommissies die alleen vrijblijvende adviezen uit mogen brengen.

In 2015 bleek dat de lokale media steeds minder aandacht besteden aan de stadsdelen. De grafiek hierboven suggereert dat ook de gemeenteraad de stadsdelen steeds minder relevant vindt.

Wallen

In 2008 lanceerde Lodewijk Asscher (PvdA) het Coalitieproject 1012, genoemd naar de postcodes in het wallengebied die met 1012 beginnen. Criminele ondernemers moesten worden aangepakt, desnoods door ze uit te kopen. Momenteel is de Rekenkamer bezig met een evaluatie van het project. Een voorlopige conclusie lijkt te zijn dat het aantal raambordelen is afgenomen, terwijl daar horeca, winkels en toeristische bedrijven voor in de plaats zijn gekomen.

Informatie over recentere politieke ontwikkelingen vind je in de Stemwijzer voor Amsterdammers.

Pages