Amsterdam

Amsterdam publiceert Wob-besluiten

Jaarlijks krijgt de gemeente Amsterdam honderden verzoeken op basis van de Wet Openbaarheid Bestuur (Wob). Op verzoek van de gemeenteraad worden de antwoorden op deze verzoeken voortaan gepubliceerd op de website van de gemeente.

Op dit moment staan twee Wob-besluiten online, over activiteiten en bezittingen in Nederland van de Republiek Kazachstan (niets gevonden) en over de afhandeling van klachten over moskeeën.

Amsterdam publiceert in eerste instantie alleen de Wob-besluiten van de afdeling Bestuur en Organisatie. Later volgt de rest van de organisatie inclusief de stadsdelen. In 2016 zijn er 626 Wob-verzoeken ingediend, waarvan 54 bij de afdeling Bestuur en Organisatie.

Voorlopig is gekozen voor een tijdelijke oplossing om de stukken openbaar te maken. In de toekomst wordt dit een taak voor het Stadsarchief, dat beschikt over de infrastructuur om grote documenten voor onbepaalde tijd te kunnen opslaan en ontsluiten.

Amsterdam is niet de eerste overheidsinstantie die Wob-besluiten publiceert. Bij de gemeenten Rotterdam en Utrecht en het Rijk gebeurt dit al. Op dit moment lijkt Amsterdam nog niet samen te werken met Open Wob, de zoekmachine van Open State. Besluiten van overheidsinstanties waaronder Rotterdam en Utrecht zijn daar al terug te vinden.

UPDATE 26 augustus - Na de eerste drie wobbesluiten is er maandenlang niets gebeurd, maar inmiddels zijn er weer een paar toegevoegd.

UPDATE 21 oktober - Inmiddels staan er 15 wob-besluiten online. Opvallend is dat bij twee besluiten wordt vermeld wie het verzoek heeft ingediend; het gaat om verzoeken van AT5 en de Volkskrant over het mislukte plan om het Stadionplein om te dopen naar Johan Cruijffplein.

De landelijke overheid vermeldt bij wob-verzoeken niet wie ze heeft ingediend, al kan je daar soms wel naar raden.

UPDATE 28 oktober - D66 heeft een initiatiefvoorstel (pdf) ingediend waarin wordt gevraagd om een wobarchief naar Utrechts voorbeeld. Onduidelijk is hoe dit voorstel zich verhoudt tot het plan van de gemeente om dit onder te brengen bij het Stadsarchief.

Stadsdelen nauwelijks nog kweekvijver

Eigenlijk was ik niet van plan om te gaan stemmen voor de stasdeelcommissie. Ik vind het raar dat de gemeente een verkiezing organiseert maar de commissies geen bevoegdheden geeft. Uiteindelijk heb ik toch gestemd, uit waardering voor de mensen die zich voor mijn buurt willen inzetten. En wie weet, misschien zitten hier toekomstige gemeenteraadsleden tussen.

Allerlei politici hebben het vak ooit geleerd in een stadsdeel - bekende vorbeelden zijn Eric van der Burg (VVD), Rutger Groot Wassink (GroenLinks) en Ahmed Marcouch (PvdA). Maar werkt dat nog steeds zo?

Een voorlopige analyse suggereert dat de stadsdelen nauwelijks nog een kweekvijver vormen. In 2014 kwamen er dertien mensen in de raad die in de voorgaande periode in een stadsdeel actief waren geweest. Dit jaar lijken het er nog maar vier te zijn: Alexander Hammelburg (D66), Yassmine El Ksaihi (D66), Dorrit de Jong (GroenLinks) en Anne Marttin (VVD).

Het is niet zo moeilijk om mogelijke verklaringen te bedenken:

  • Er gaan vrij veel zetels naar (nieuwe) partijen die in de vorige periode niet actief waren in de stadsdelen;
  • Het aantal stadsdeelpolitici is in 2014 sterk teruggebracht waardoor de vijver kleiner is;
  • De stadsdelen hebben steeds minder te zeggen. Misschien hebben sommige politieke talenten geen zin meer om in een stadsdeel actief te worden.

Methode

Voor de huidige en de vorige verkiezing heb ik vastgesteld welke kandidaten zijn gekozen in de gemeenteraad (in eerste instantie, dus zonder rekening te houden met doorstroming nadat het college was gevormd) en wie daarvan actief is geweest in een stadsdeel in de voorgaande periode, inclusief duoraadsleden. De uitslag voor 2018 is uiteraard voorlopig (op basis van 385 van de 560 stembureaus); deze wordt pas vrijdag definitief vastgesteld. Daarnaast kunnen gegevens over eerdere functies onvolledig zijn. Bronnen: Database Amsterdamse Politici (DAP), OIS.

In 2014 zijn de volgende personen met een stadsdeelachtergrond in de voorgaande periode in de gemeenteraad gekozen: Zoë Kwint (D66), Paul Guldemond (D66), Jan-Bert Vroege (D66), Mascha ten Bruggencate (D66), Rutger Groot Wassink (GroenLinks), Jorrit Nuijens (GroenLinks), Simion Blom (GroenLinks), Henk Boldewijn (PvdA), Orhan Kayar (PvdA), Wil van Soest (PvdO), Daniël Peters (SP), Marianne Poot (VVD), Rik Torn (VVD).

Verkiezingen: hoe serieus zijn de kandidaten

Ruim duizend mensen hebben zich kandidaat gesteld voor de Amsterdamse gemeenteraad en de stadsdeelcommissies. GroenLinks, PvdA en VVD doen in alle 22 gebieden mee; D66 in 21; de SP in 9. Van de nieuwkomers doen met name DENK (16) en SAMEN (10) in veel gebieden mee. De Partij voor de Dieren en de Piratenpartij hebben uit principe besloten om niet mee te doen in de stadsdelen.

In hoeverre zijn alle duizend kandidaten ook serieus van plan om zitting te nemen in de raad of commissie waarvoor ze zich verkiesbaar hebben gesteld? Dat weet je nooit helemaal zeker, maar er valt wel iets over te zeggen. Er staan bijvoorbeeld verschillende Tweede Kamerleden op de kandidatenlijsten. De kans lijkt niet zo groot dat zij daadwerkelijk van plan zijn om in de Amsterdamse gemeenteraad of in een stadsdeelcommissie plaats te nemen.

De volgende Kamerleden staan op een kandidatenlijst: Joël Voordewind (ChristenUnie), Thierry Baudet (Forum voor Democratie), Bram van Ojik (GroenLinks), Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), Lammert van Raan (PvdD), Peter Kwint (SP), Ronald van Raak (SP) en Mahir Alkaya (SP).

Dan zijn er mensen die zowel kandidaat zijn voor de gemeenteraad als voor een stadsdeelcommissie. Voor zover ik weet is het niet verboden om tegelijk in de gemeenteraad en een stadsdeelcommissie te zitten. Ik vermoed echter dat de meeste dubbelkandidaten niet van plan zijn om in allebei de organen zitting te gaan nemen. Als dat klopt, dan staan ze dus voor spek en bonen op één van de lijsten.

Er zijn 179 dubbelkandidaten. Hieronder als eerste een overzicht van de overlap bij partijen die momenteel niet in de gemeenteraad zitten en die tenminste één dubbelkandidaat hebben.

Met name bij SAMEN is er veel overlap. SAMEN is in december opgericht door politici uit Zuid en Nieuw-West. Ze doen in maar liefst tien gebieden mee, niet alleen de stadsdelen waar ze geworteld zijn, maar ook in Oost, West en Zuidoost. Daarnaast doen ze mee voor de gemeenteraad. Om al die lijsten te vullen hebben ze veel gebruik gemaakt van dubbelkandidaten.

Hieronder een vergelijkbare grafiek, maar dan voor de partijen die momenteel in de gemeenteraad zitten.

Bij de Partij voor de Dieren is er geen enkele overlap; logisch aangezien ze niet meedoen aan verkiezingen voor stadsdeelcommissies. Met name de Partij van de Ouderen en de VVD hebben veel dubbelkandidaten. Bij de VVD is driekwart van de kandidaten voor de gemeenteraad ook kandidaat voor een stadsdeelcommissie. Bij deze partijen de kans dus redelijk groot dat een kandidaat niet serieus van plan is om daadwerkelijk plaats te nemen in het orgaan waarvoor ze op de lijst staan - tenzij ze van plan zijn om tegelijk in de gemeenteraad en in een stadsdeelcommissie te gaan zitten.

Bron: Database Amsterdamse Politici. Het valt niet helemaal te garanderen dat het koppelen van namen altijd goed is gegaan.

Radicaal kiezen voor de fiets

Momenteel wordt 48 procent van de ruimte op straat in beslag genomen door auto’s. Aan een buurtgarage voor 250 auto’s wordt evenveel geld uitgegeven als aan 2,5 jaar fietsbeleid. De Fietsersbond vindt dat het tijd is voor nieuwe keuzes en heeft daarover de notitie Amsterdam 2025: Stad van de fiets uitgebracht.

In de notitie staat dat de komende jaren 10 procent van alle autoparkeerplekken boven de grond moet worden omgezet in ruimte voor fietsers, voetgangers en groen. Doorgaand autoverkeer moet worden ontmoedigd, bijvoorbeeld door eenrichtingsverkeer toe te passen. Verkeerslichten moeten ofwel verdwijnen, ofwel fietsvriendelijk worden ingesteld.

De kaart hierboven toont een aantal maatregelen uit Stad van de fiets. Het gaat om lokaties binnen de ring. Buiten de ring is er meestal voldoende ruimte beschikbaar en zijn de fietsnetwerken van voldoende kwaliteit, aldus de Fietsersbond. Toch moet ook daar nog wel wat gebeuren: tegels vervangen door asfalt en kortere wachttijden bij verkeerslichten.

De Fietsersbond heeft ook een aantal verkiezingsprogramma’s doorgelicht. «D66, GroenLinks en PvdA willen fietsers ruim baan geven, ook als dat ten koste gaat van ruimte voor auto’s; de SP doet nauwelijks concrete uitspraken; en voor de VVD mag meer fietsen niet ten nadele gaan van het autoverkeer.»

De lokaties op de kaart zijn misschien niet altijd helemaal correct.

Topics discussed in the Amsterdam city council, 2006-2018

The other day, I downloaded the reports of 205 city council meetings and 1,116 council committee meetings of the Amsterdam city council. These can be used to write a brief recent history of Amsterdam politics.

The charts below show how often certain terms were used (per 100,000 words). Data for 2006 is incomplete and of course, this applies also to 2018. Therefore, the columns for those years have a lighter colour. And note that the scale on the y-axis varies.

Information about more recent political developments can be found in this English-language voting advice application for Amsterdam.

Airbnb

Airbnb was launched in 2008 and it appears that the first listing in Amsterdam dates from January 2009. As of 2013, the negative impact of Airbnb on liveability and on housing prices started to become an issue. Initially, the city saw Airbnb as a partner in tackling these issues, but the relationship became increasingly distrustful. Amsterdam started to scrape the Airbnb website to gain independent data and introduced a requirement to report the use of Airbnb.

Allochtoon

The Netherlands has a bit of an obsession with ethnic background. People born in the Netherlands may still be registered as allochtoon if one of their parents is foreign-born. Statistics Netherlands even keeps data on third generation allochtonen - people who have at least one foreign-born grandparent.

While there has never been a serious debate about these registrations; there has been debate about the use of the term allochtoon. By 2013, the city of Amsterdam decided not to use the term anymore. By then, the council itself had long all but stopped using it.

Crisis

It won’t come as a surprise that the term crisis was used a lot in 2009. There was some debate about the nature of the crisis:

Mr. VERWEIJ [right-wing VVD] proposes not to speak of the credit crunch, but of the financial crisis […]
Mr. IVENS [socialist SP] says it pleases him that Mr. Verweij also wants to call the credit crunch an economic crisis. He awaits the moment it will be called a crisis of capitalism.

That didn’t really happen. Over the past years, the term credit crunch was used 223 times in the city council; economic crisis 206 times; financial crisis 59 times; climate crisis 36 times and crisis of capitalism 4 times (the list is not exhaustive).

Eviction

In 2010, a national squatting ban came into force. There has been quite a bit of debate in the city council on how it should be implemented; specifically focusing on the eviction of ‘breeding places’ like Schijnheilig and squats where refugees with no alternative housing lived. Dilan Yeșilgöz (VVD) and Marijke Shahsavari (christian-democrat CDA) argued for prosecuting squatters, which Ruger Groot Wassink (GroenLinks) called using police resources for right-wing hobbies.

Open source

Over ten years ago, there was broad support in the city council for ending the contract with Microsoft and switching to open source software. Not only would Amsterdam become independent of expensive provider contracts; it would also help promote Amsterdam as a city that promotes new developments in IT.

An attempt to end the Microsoft contract as of 2008 failed. In 2009, the city started installing OpenOffice.org and Firefox. A lobbyist for Microsoft complained that the company was all but banned from the city.

But in 2010, it became clear that the project had failed. Apparently, the city’s IT department was uncooperative:

Alderman WIEBES thinks that commitment on the part of the government and civil servants is spotty. Also, one may ask whether the wishes of the city council were consistent with what city departments deemed realistic.

Schiphol

When Lodewijk Asscher became alderman in 2006, it had been all but decided to privatise Schiphol Airport. But Amsterdam owns 20% of the airport, and Asscher wasn’t convinced that privatising it served the city’s interests. In his book De ontsluierde stad, he describes how he was put under pressure by the political and corporate elites. Among them was Wilco Jiskoot of ABN AMRO:

Condescending little smile. Did I realise the flotation would happen no matter what? What ambitions did I have for my life after politics?

Asscher persevered and blocked the privatisation. By now, no-one seriously seems to think it’s a good idea to privatise Schiphol anymore. In fact, many parties think the city, in its role as shareholder, should become more involved in the airports policies.

After 2006, the airport continued to appear on the city council agenda. Topics discussed include safety risks, after the Turkish Airlines crash in 2009; health risks caused by ultra-fine particles and the working conditions of cleaners and security staff.

Scooter

The number of snorfietsen (scooters allowed to use the bicycle path) in Amsterdam is growing steadily. Citizens sounded the alarm: in 2008 on air pollution and in 2009 because cyclists no longer felt safe on bicycle paths.

Fjodor Molenaar of GroenLinks adopted the issue. After other approaches yielded little results, he tabled a proposal to ban scooters from bicycle paths in 2012. The debate has since moved to the national parliament, which should allow Amsterdam to introduce scooter-free bicycle paths.

City districts

For some reason, it is deemed necessary to restructure Amsterdam’s administrative system every four years. In 2010, fourteen districts were merged into seven; in 2014, the districts got bestuurscommissies instead of district councils, with limited powers; and this year these will be replaced with stadsdeelcommissies with hardly any powers at all.

By 2015, it became clear that local media were losing interest in district politics. The chart above suggests their relevance is decreasing in the eyes of the city council as well.

Red light district

In 2008, Alderman Lodewijk Asscher launched the Coalitieproject 1012, named after the postcode of the Wallen (red light district). The aim was to get rid of criminal entrepreneurs, if necessary by buying their real estate. Currently, the Accounting Office is carrying out an evaluation of the programme. It appears that the number of prostitution windows has decreased. They have been replaced with bars, restaurants, shops and tourist-oriented businesses.

Information about more recent political developments can be found in this English-language voting advice application for Amsterdam.

Pages