champagne anarchist | armchair activist

De slachtoffers van het districtenstelsel

Vorig jaar waarschuwde het Parool dat kleine partijen het slachtoffer dreigden te worden van de manier waarop de verkiezing van de nieuwe stadsdeelcommissies wordt georganiseerd. Nu de uitslagen bekend zijn, kunnen we uitrekenen wat het effect is van dit zogenaamde districtenstelsel.

Het districtenstelsel heeft voordelig uitgepakt voor PvdA, VVD en D66. Zonder districtenstelsel zouden zij samen 11 zetels minder hebben gekregen. Hun voordeel ging ten koste van BuurtVuist (een partij in West), PvdO, 50PLUS, CDA, GroenLinks, BIJ1, Belangenpartij Noord en met name DENK. Deze partijen verloren juist zetels door het districtenstelsel.

Hieronder per stadsdeel het aantal zetels dat partijen hebben gehaald, en tussen haakjes het aantal zetels dat ze zouden hebben gehaald als de zetels per stadsdeel verdeeld zouden zijn.

CENTRUM
GroenLinks: 2 (3)
D66: 2 (2)
PvdA: 2 (2)
VVD: 2 (1)

NIEUW-WEST
GroenLinks: 4 (3)
VVD: 4 (2)
DENK: 3 (4)
PvdA: 3 (2)
D66: 1 (2)
50PLUS: 1 (1)
CDA: 0 (1)
SP: 0 (1)

NOORD
GroenLinks: 3 (3)
PvdA: 3 (2)
D66: 2 (1)
SP: 2 (1)
PvdO: 1 (1)
VVD: 1 (1)
Belangen Partij Noord (BPN): 0 (1)
50PLUS: 0 (1)
DENK: 0 (1)

OOST
GroenLinks: 4 (5)
D66: 4 (3)
PvdA: 3 (2)
VVD: 3 (2)
SP: 1 (2)
Méérbelangen: 1 (1)
DENK: 0 (1)

WEST
GroenLinks: 5 (5)
D66: 4 (3)
PvdA: 3 (2)
VVD: 1 (2)
DENK: 1 (1)
BuurtVuist: 0 (1)

ZUID
GroenLinks: 4 (4)
D66: 4 (3)
VVD: 3 (4)
PvdA: 3 (2)
CDA: 1 (1)
PvdO: 0 (1)

ZUIDOOST
PvdA: 3 (3)
GroenLinks: 3 (3)
VVD: 2 (1)
D66: 1 (1)
DENK: 1 (1)
50PLUS: 1 (1)
SP: 1 (1)
Amsterdam BIJ1: 0 (1)

Methode

De methode om (rest-) zetels toe te wijzen is als volgt: eerst zijn volle zetels toegewezen aan partijen met meer stemmen dan de kiesdeler. Vervolgens zijn restzetels toegewezen aan de partijen die na toewijzing van de volle zetels het grootste stemmenoverschot hebben (lijsten met minder dan 25% van de kiesdeler komen niet in aanmerking voor een restzetel).

Dit systeem komt grotendeels overeen met het ‘systeem van de grootste overschotten’ dat wordt toegepast bij gemeenteraadsverkiezingen als een gemeente minder dan 19 raadszetels heeft (verschil is dat bij dit laatste systeem alleen restzetels worden toegekend aan partijen met minstens 75% van de kiesdeler).

Deze methode is toegepast op elk van de 22 gebieden. Ik heb een alternatieve berekening gemaakt waarbij eerst de stemmen per stadsdeel worden opgeteld en pas daarna de (rest-) zetels worden verdeeld, volgens dezelfde methode.

Waarschijnlijk is het effect van het districtenstelsel nog groter dan de berekeningen hierboven suggereren:

  • Zonder districtenstelsel hadden kleine partijen stemmen kunnen krijgen van kiezers uit het hele stadsdeel; daardoor hadden ze wellicht meer stemmen gekregen.
  • Misschien heeft het districtenstelsel er aan bijgedragen dat sommige partijen helemaal niet meer mee hebben gedaan.

Bron: DAP, uitslagen

Tags: 

Follow this blog:
Twitter (English) | Twitter (Nederlands) | RSS data blog (English) | RSS dirkmjk (Nederlands)